PCLinuxOS (PCLOS) to dystrybucja GNU/Linuksa przeznaczona na biurko, której celem jest dostarczenie przyjaznego i prostego w użyciu systemu operacyjnego. Powstała w 2003 roku jako fork MandrakeLinux (dziś Mandriva), a obecnie jest całkowicie niezależna, choć korzysta z kilku rozwiązań znanych z Mandrivy.

LiveCD

PCLinuxOS jest dystrybuowany w postaci LiveCD z opcją instalacji na twardym dysku. Dzięki temu przed instalacją możemy się z nim zapoznać bez ingerencji w nasz obecny system. System na LiveCD jest w całości po angielsku, ale w planach jest wydanie DVD ze wsparciem dla wielu języków. Na jednej płycie CD znajduje się blisko 2GB skompresowanego oprogramowania, w skład którego wchodzą m.in.: środowisko graficzne KDE, pakiet biurowy - OpenOffice.org, przeglądarka internetowa - Firefox, klient poczty - Thunderbird, aplikacja do nagrywania płyt CD i DVD - K3B, Frostwire, Ktorrent, odtwarzacz muzyki - Amarok, menadżer kolekcji zdjęć - Digikam, Flash, Java, Beryl 3D i wiele, wiele innych. Na szczęście PCLOS nie jest przeładowany zbędnym oprogramowaniem - przyjęto zasadę, że do jednego zadania służy jedna aplikacja.

Istotną informacją z punktu widzenia polskich użytkowników może być fakt, że na LiveCD znajdują się sterowniki dla modemu Sagem800 (przynajmniej dla wersji E2T, do innych nie mam dostępu), dzięki czemu nie ma najmniejszego problemu z konfiguracją i uruchomieniem np. Neostrady na tym modemie.

Pulpit świeżo po instalacji PCLinuxOS

Instalacja

Instalacja odbywa się z poziomu LiveCD i jest bardzo prosta. Dodatkowo dostępny jest przewodnik instalacji, w którym opisane i ukazane na zrzutach ekranu są jej kolejne etapy. Najistotniejszą sprawą jest wybór partycji przeznaczonych na Linuksa. Możemy użyć całego dysku, wybrać odpowiednie partycje spośród wcześniej przygotowanych, bądź przejść do prostego programu partycjonującego (diskdrake) i samodzielnie przygotować miejsce pod nasz nowy system. Po sformatowaniu (opcjonalne) wskazanych partycji cała zawartość CD ląduje na twardzielu. Po tym pozostaje nam tylko skonfigurowanie programu rozruchowego, utworzenie hasła roota (administratora) i założenie kont użytkowników. Cała operacja nie powinna trwać dłużej niż 20-30 minut. Następnie musimy zrestartować komputer (należy pamiętać o wyciągnięciu płyty z czytnika) i możemy cieszyć się naszym nowym systemem.

Konfiguracja

Wszelkie zadania związane z konfiguracją sprzętu i systemu wykonujemy w PCLinuxOS Control Center. Jest to idealnie dopasowany do PCLOS Drakconf, czyli prosta w użyciu, ale oferująca zaawansowane możliwości konfiguracyjne aplikacja, znana z Mandrivy.

Centrum Sterowania PCLinuxOS

Cały sprzęt został prawidłowo wykryty i skonfigurowany. Klawiatura z myszką na USB, drukarka czy karta tv zaraz po skonfigurowaniu były sprawne i gotowe do użytku. W tym ostatnim przypadku musiałem wyrazić zgodę na instalację brakujących pakietów. Zostały one automatycznie ściągnięte i zainstalowane, a jedyne co mi pozostało, to skonfigurować program do oglądania telewizji (TVTime).

Osobną sprawą jest instalacja własnościowych sterowników do karty graficznej. Można je łatwo zainstalować przy pomocy menedżera pakietów Synaptic. W przypadku sterowników Nvidii, z kilku dostępnych wersji należy wybrać odpowiednie dla posiadanej karty. Wraz ze sterownikami zostanie zainstalowany dodatkowy pakiet “dkms”, który dokona za nas wszelkich niezbędnych zmian w plikach konfiguracyjnych, a także - w razie aktualizacji kernela - automatycznie przebuduje sterowniki dla jego nowej wersji. Po instalacji sterowników wystarczy restart X’ów, aby nasz system zaczął ich używać i pozwolił w pełni wykorzystać możliwości naszej karty graficznej.

Efektowny pulpit

Konfiguracja pulpitu 3D

Teraz, gdy nasz system wspiera akcelerację 3D, możemy sobie pozwolić na upiększenie naszego biurka przy pomocy Beryla lub Compiza. Aby dokonać konfiguracji tych programów uruchamiamy ‘PCLinuxOS Control Center’, przechodzimy do zakładki ‘Sprzęt’ i wybieramy ‘Konfiguruj efekty pulpitu 3D’. Zaznaczamy opcję ‘Full 3D desktop effects’, decydujemy czy chcemy użyć AIGLX czy XGL. Wskazujemy też, który menedżer okien będzie odpowiedzialny za nasz pulpit. Możliwe jest także uruchomienie konfiguratorów Beryla lub Compiza w celu dokładnego dostosowania wyświetlanych efektów do naszych wymagań. Akceptujemy dokonane ustawienia i restartujemy X’y. Po ponownym zalogowaniu możemy podziwiać nasz efektowny pulpit w pełnej krasie.

Polonizacja

W oficjalnych repozytoriach PCLinuxOS możemy znaleźć ‘paczki’ z językiem polskim dla części programów (np. OpenOffice, Firefox czy Thunderbird). Ale znacznie lepsze efekty da skorzystanie z repozytorium przygotowanego przez “user_fx”. Możemy tego dokonać na dwa sposoby:

• do pliku /etc/apt/sources.list dodając wpis :
  rpm http://www.linuxfx.bighost.pl/linux pclos/2007 pclos
• dodać to repozytorium przy pomocy Synaptica
  • uruchamiamy Synaptica i z menu “Ustawienia” wybieramy “Repositories”
  • Klikamy w przycisk “New”, i wypełniamy pola:
    • URI: http://www.linuxfx.bighost.pl/linux/
    • Dystrybucja: pclos/2007
    • Dział: pclos

Po dodaniu repozytorium klikamy przycisk “Reload” i czekamy na aktualizacje informacji o dostępnych pakietach. Kiedy to nastąpi, szukamy paczki o nazwie “pclinuxos-pl” i zaznaczamy ją do instalacji (“Mark for installation”). Automatycznie do instalacji jako zależności powinno zostać zaznaczonych parę innych pakietów polonizacyjnych. Niestety nie wszystkie, dlatego kilka pozostałych należy samodzielnie zaznaczyć do instalacji. Ja zaznaczyłem pakiety z językiem polskim dla produktów Mozilli (Firefox i Thunderbird) i OpenOffice’a oraz polskie słowniki. Gdy już wybierzemy wszystko, co chcemy zainstalować, klikamy “Apply”. Pakiety zostają ściągnięte i zainstalowane, po czym automatycznie uruchamia się ‘localedrake’. Zaznaczamy oczywiście “Polish”, a na następnym ekranie “Polska”. W ten sposób lokalizacja zostaje ustawiona na UTF8. Teraz wystarczy się wylogować i zalogować ponownie, aby ustawienia zaczęły obowiązywać.

Jeśli nie odpowiada nam kodowanie UTF8 i wolelibyśmy używać ISO-8859-2 należy ponownie uruchomić ‘LocaleDrake’. Klikamy kolejno: Kde Menu -> System -> Konfiguracja -> Inne -> LocaleDrake (Użytkownik).
Klikamy przycisk ‘Zaawansowane’ i zaznaczamy ‘zgodność kodowania wstecz’, resztę pozostawiamy bez zmian. Efekt nastąpi po ponownym zalogowaniu się.

Aby KDE komunikowało się z nami w ojczystym języku, odpowiednich ustawień należy dokonać w Centrum sterowania KDE (KDE Control Center). Ustawienia językowe znajdują się w zakładce Regionalne i Dostępność (Regional & Accessibility) -> Kraj/region i język (Country/Region & Language).

W repozytorium, z którego skorzystaliśmy, znajdziemy również kilka innych ciekawych pakietów, takich jak chociażby Kadu, co z pewnością może być ważne dla niektórych (niestety).

Zarządzanie oprogramowaniem

Synaptic w akcji - aktualizacja systemu

Do zarządzania oprogramowaniem w PCLinuxOS służy APT (Advanced Packaging Tool) . Większość użytkowników z pewnością podczas codziennej pracy będzie wolała korzystać z Synaptica, czyli graficznej nakładki na apt’a. PCLOS korzysta z pakietów RPM, a w oficjalnym repozytorium znajduje się ich ponad 6500. Nie jest to może ilość tak imponująca, jak w Debianie czy Gentoo, ale w większości przypadków całkowicie wystarczająca. Aktualizacja całego systemu przy pomocy Synaptica sprowadza się do czterech kliknięć. Kolejno:

• Odśwież - w celu odświeżenia informacji o pakietach znajdujących się w repozytorium
• Zaznacz wszystko do aktualizacji - zaznacza do aktualizacji wszystkie pakiety, których nowsze wersje pojawiły się w repozytorium
• Zastosuj - zatwierdzamy dokonany wybór
• Zastosuj - po zapoznaniu się z listą pakietów i zaplanowanymi dla nich zmianami ostatecznie zezwalamy na ich zainstalowanie

Pakiety zostają ściągnięte i zainstalowane, a nasz system zaktualizowany. Instalacja bądź usunięcie wybranego programu odbywa się w ten sam sposób, z tą różnicą, że sami musimy wybrać i zaznaczyć pakiety do instalacji/usunięcia. Synaptic jest wygodnym i prostym narzędziem, dobrze wypełniającym zadania związane z zarządzaniem oprogramowaniem, z którym poradzić powinien sobie każdy.

Multimedia

Obsługa multimediów to bardzo mocna strona PCLinuxOS. Dystrybucja ta obsługuje wszystkie popularne formaty plików multimedialnych. Bez problemu radzi sobie z odtwarzaniem plików mp3, wma, ogg, mp4, avi, wmv czy mov - sam sprawdziłem :). I to wszystko bez potrzeby instalowania jakichkolwiek kodeków - wszystko co potrzebne jest do obsługi multimediów znajduje się już w systemie. Obsługiwane są oczywiście także nośniki zawierające multimedia, a więc CD-AUDIO, VCD, DVD-VIDEO. W przypadku CD-AUDIO i DVD płyty po włożeniu do napędu są rozpoznawane i automatycznie uruchamia się odtwarzanie ich zawartości przy pomocy odpowiedniego programu (‘KsCD’ dla CD-AUDIO, ‘Kaffeine’ dla DVD). Natomiast w przypadku VCD występuje pewien niewielki problem. Każda próba odtworzenia VCD przy pomocy “kaffeine” kończy się błędem programu i jego zamknięciem. Nie działa także automatyczne odtwarzanie po wybraniu “Play DVD with MPlayer”. VCD można za to bez problemu odtworzyć po samodzielnym wybraniu z menu ‘Mplayer’a’ “VCD -> Otwórz dysk…”.

Ponieważ w systemie zainstalowane są Java, Flash oraz wtyczka do Firefoxa mplayerplug-in, również multimedia dostępne na stronach internetowych nie sprawią nam problemu. Bez problemu obejrzymy filmy na “YouTube” czy ‘trailery’ na stronach “apple”, posłuchamy muzyki dostępnej na różnych stronach (jamendo, magnatune) lub radia internetowego (last.fm).

Pomijając to drobne niedociągnięcie z odtwarzaniem VCD, obsługa multimediów jest wręcz wzorowa.

UWAGA
W systemie nie jest zainstalowany pakiet win32-codecs (dostarczający niewolne kodeki) ani biblioteka libdvdcss2 (służąca do dekodowania zabezpieczonych płyt DVD), więc jeśli jednak uda ci się znaleźć jakieś multimedia, które nie chcą się odtwarzać, zainstaluj te pakiety i po problemie.

Podsumowanie

PCLinuxOS zrobił na mnie świetne wrażenie. Zgodnie ze swoim hasłem, które zawiera się w dwóch słowach “radically simple”, dystrybucja jest prosta w instalacji i konfiguracji oraz przyjazna dla użytkownika podczas codziennej pracy. Na słowa uznania zasługuje także jej dopracowany, elegancki wygląd (choć to pewnie rzecz gustu). Przeciętny użytkownik znajdzie w niej wszystko, czego mu potrzeba “out of box”. Dzięki temu i możliwości pełnej konfiguracji przy pomocy graficznych konfiguratorów (Centrum Sterowania PCLinuxOS) jest to idealna dystrybucja dla rozpoczynających swoją przygodę z Linuksem i migrujących z Windows. Zadowoleni powinni być także ci wszyscy, dla których użycie konsoli to ostateczność oraz ci, którzy chcą mieć dopracowany system do pracy na nim a nie nad nim ;). Wokół dystrybucji skupia się sporych rozmiarów społeczność (w Polsce na razie niewielka), a PCLOS jest coraz popularniejszy (obecnie drugie miejsce w rankingu Distrowatch). Myślę że ma szansę dogonić, a może i przegonić Ubuntu. Polecam każdemu, szczególnie jeśli zależy ci na wygodzie i prostocie.

Więcej informacji

• Oficjalna strona PCLinuxOS (en)
• MyPCLinuxOS - strona społeczności (en)
• PCLinuxOS Magazine (en)
• PCLinuxOS Hardware Database - baza sprzętu współpracującego z PCLinuxOS (en)
• Oficjalne forum PCLinuxOS (multilingual)
• Polskie forum PCLinuxOS
• Strona o PCLinuxOS, Nieoficjalna strona o PCLinuxOS (pl)
• Lortal was created so that new and experienced PCLinuxOS users would have a portal to the internet centralized around Linux. (en)
• PCLOS Wiki (en)
• LinFX is dedicated to bringing you high quality graphics for use on your Linux system.
  (en)